Przydrożne krzyże

Krzyż na Kamieniokach

Widniejący napis:

Ja Jestem Drogą, Prawdą i Życiem.

Jan, 14.6.

Fundatorką tego Krzyża jest

Maryanna Żebrok

1887

Kamienny krzyż z figurką Pana Jezusa na betonowym obelisku. Całość ogrodzona metalowym, niskim płotkiem. Jest to najstarszy krzyż w parafii. Stąd też wzięło się określenie miejsca - „przy krzyżu”.

Z krzyżem tym związanych jest wiele ciekawych opowiadań. Cennych informacji dostarczyli pp. Kałużowie z ulicy Żniwnej.

Krzyż ufundowała Maryanna Żebrok. Mieszkała na dzisiejszej ulicy Pikiety (obecnie stary, opuszczony dom). Posiadała z mężem kilkuhektarowe gospodarstwo. Pochowani oboje na cmentarzu na Bobrku. Nie pozostawili potomstwa. Maryanna była zielarką, leczyła ludzi, stając się – według opowiadań – bardzo zamożną kobietą („miała całe łóżko i cały fortuch piniyndzy”).

Wg pp. Ireny i Franciszka Hansel (wspomnienia mamy, babci i wujka Morysa - nauczyciela) w miejscu postawienia krzyża straszyło. Ludzie, którzy przechodzili w tych okolicach widzieli płonący krzew, gorejącego psa, konia bez głowy itd. „Smykały ich nocznice, utopce i insze potwory”. Być może związane to jest z podaniem, iż w tym miejscu podczas potopu szwedzkiego (także pomnik Bożej Męki na Pastwiskach) przechodził front i doszło to potwornej masakry ludności.

W setną rocznicę postawienia krzyża odbyła się wielka uroczystość. Krzyżem opiekowała się Maria Zawadzka, obecnie pp. Kałużowie. Miejsce, w którym stoi to najwyżej położony punkt w Cieszynie. Jednak należy do parafii zamarskiej.

 

Krzyż na Pikietach

Kamienny krzyż z figurką Pana Jezusa z roku 1906. Poniżej w owalnym wgłębieniu postać NMP. Pod spodem lampka. Krzyż ogrodzony metalowym płotkiem.

Widniejący napis:

Kłaniamyć się Panie Jezu Chryste i błogosławimy Tobie,

żeś przez Krzyż i mękę Twoją odkupił świat

Fundatorowie Adam i Ewa Wybrańcowie właściciele tej realności

Poświęcenie tego krzyża odbyto w sierpniu 1906r.

 

Historia jego powstania także wiąże się z pomnikiem Bożej Męki w Pastwiskach (wojny polsko – szwedzkie). Pierwotnie krzyż był drewniany, usytuowany przed domem p. Kocman. Po bokach rosły dwie piękne lipy, niedawno ścięte.

Sama nazwa Pikiety prawdopodobnie pochodzi stąd, że miała tu miejsce walka pomiędzy żołnierzami o dziewczynę. Bój stoczyli na piki, którymi rzekomo się zadźgali.

Wywiadu udzieliła p. Kocman

 

Krzyż „przy Ficowi”

Metalowy krzyż z figurką Pana Jezusa na betonowej podstawie. Pod figurką umieszczona wieczna lampka. Z przodu nie ma żadnych napisów. Z tyłu data wzniesienia – 17.03.1972r. Ogrodzony, obok posadzone dwa „brzimy” (modrzewie).

Informacje o jego historii pochodzą od pp. Anny i Emila Ficów. To już drugi krzyż w tym miejscu. Poprzedni (kamienny z żeliwną figurką Pana Jezusa) został rozebrany podczas poszerzania drogi. Stał pomiędzy potężnymi lipami, co wskazywałoby, że był bardzo stary. W betonowej podstawie za szklaną, zamykaną szybką, umieszczona była figurka Najświętszej Marii Panny. Całość ogrodzona drewnianym płotkiem.

Nowy krzyż przesunięto o kilka metrów w stronę działki pp. Ficów na dzisiejsze miejsce. Lipy ścięto. Podstawę wybudował p. Emil Fic z bratem Rudolfem. Metalowy krzyż został przywieziony z parafii św. Jerzego z Cieszyna. W fundamencie umieszczono zalakowaną butelkę z jakimiś dokumentami sporządzonymi przez ks. Stachurę. Prawdopodobnie zabetonowano także figurkę z rozebranego krzyża.

 

Krzyż „koło Pnioka”

Napis:

Ratuj duszę swoją

Drewniany, potężny krzyż z roku 1905. Należy do najwyższych w regionie. Na nim umieszczona figura Pana Jezusa. Wzniesiony po wielkim pożarze Zamarsk (1904r.), który rozpoczął się właśnie od gospodarstwa p. Pawła Pnioka. Prawdopodobnie już wcześniej stał tam jakiś krzyż, ale nie ma pewnych informacji na ten temat. W roku 2000 na nowo zrobiony, gdyż poprzedni się złamał. W tym samym roku poświęcony. Umieszczono także nową figurę Pana Jezusa w miejsce blaszanej. Nie znalazła się tam natomiast postać NMP z poprzedniego krzyża.

Informacji dostarczył p. Paweł Pniok.

 

Krzyż misyjny przy kościele

Drewniany krzyż z napisem:

Ratuj duszę swoją

 

To także drugi krzyż postawiony w miejsce starego, który uległ zniszczeniu. Poprzedni pochodził z roku 1958. Obecny z roku 1978.

Obok jest jeszcze jeden krzyż (metalowy na betonowej podstawie).

 

Krzyż przy grocie na Rudowie

Napis:

Misje święte

25 VI – 5 VII

Krzyż 3 VI 1998

Drewniany krzyż postawiony na pamiątkę odnowienia Misji świętych. Umieszczony na działce pp.Wawrzyczków u wejścia do groty na Rudowie przy obecnej ul. Kamiennej. Ufundowany przez p. Szkutka. Przyniesiony podczas uroczystej procesji z kościoła.

Wcześniej kilka metrów obok stał również drewniany krzyż, który uległ zniszczeniu.

 

Krzyż na Rudowie

Napis:

Jam jest Drogą,

Prawdą i Życiem

1975

Z tyłu napis: ufund. Małgorzata Skudrzyk

Stoi na posesji pp. Skudrzyków przy ulicy Rudowskiej. Wszystkich informacji udzielił syn Małgorzaty Józef Skudrzyk.

To już trzeci krzyż w tym miejscu. Pierwszy został ufundowany w 1880 roku przez Józefa i Annę Skudrzyk w dowód wdzięczności za otrzymane łaski i przyjęcie wiary katolickiej przez Annę. Fundatorzy to wielcy gospodarze, posiadający kilkuhektarowe gospodarstwo rolne. Był to krzyż drewniany. Odnowiony w roku 1890. W takiej postaci przetrwał do roku 1940, kiedy to został uszkodzony przez działania wojenne. Odbudowany przez Franciszka i Annę. Następnie został zastąpiony krzyżem kamiennym. Fundatorką była Małgorzata Skudrzyk w roku 1975. Ówczesna władza kazała go rozebrać, ale nie doszło do tego. Po pewnym czasie zdemolowany przez chorego psychicznie mieszkańca Zamarsk. Ponownie odbudowany i poświęcony.

Opracował: Przemysław Żebrok z rodziną